A
Liberalny indywidualizm: zasada normatywnej neutralności
Liberalny indywidualizm to doktryna filozoficzna i polityczna, która zakłada, że jednostka jest podstawową i najwyższą wartością moralną oraz podmiotem praw. W tym kontekście państwo i społeczeństwo muszą służyć ochronie praw i wolności jednostki, a nie odwrotnie.
Rozpad dychotomii większość-mniejszość
W ramach paradygmatu liberalnego indywidualizmu kategorie polityczne i społeczne większości i mniejszości tracą na znaczeniu .
- Neutralność normatywna: Państwo liberalne musi zachować neutralność normatywną wobec koncepcji dobrego życia i tożsamości grupowej . Oznacza to, że prawo i instytucje nie mogą faworyzować światopoglądu, kultury, religii ani preferencji żadnej grupy, nawet jeśli stanowi ona większość.
- A-agregacyjny model społeczeństwa: Społeczeństwo nie jest postrzegane jako suma interesów zbiorowych (jak w komunitaryzmie), lecz jako zbiór autonomicznych jednostek . Decyzje polityczne nie są legitymizowane wyłącznie przez rządy większości, ale przede wszystkim przez niezbywalne, podstawowe prawa jednostek.
- Ochrona praw każdej osoby: Mniejszość (rozumiana jako pojedyncza jednostka lub grupa) nie wymaga specjalnych, pozytywnych praw ochronnych, jeśli podstawowe prawa (obywatelskie, polityczne) każdej osoby są absolutnie gwarantowane i nienaruszalne przez wolę większości. W systemie liberalnym jednostka sama w sobie stanowi mniejszość wobec państwa i powszechnej opinii publicznej.
Filozofia szacunku dla autonomii jednostki
Autonomia jednostki jest podstawową koncepcją liberalnego indywidualizmu, rozumianą jako zdolność i prawo do samostanowienia i samorządności w takim zakresie, w jakim nie narusza to praw innych.
Podstawowe zasady szacunku dla jednostki
- Suwerenność moralna:
- Każdy człowiek jest suwerennym sędzią swoich własnych wartości, celów i planów życiowych. Żadna władza zewnętrzna (państwo, kościół ani większość społeczna) nie ma prawa dyktować, jakie życie ma prowadzić jednostka, pod warunkiem, że jest ono zgodne z prawem i nie szkodzi innym ( zasada krzywdy Johna Stuarta Milla ).
- Podstawowa równość:
- Wszyscy ludzie są równi w zakresie swoich praw i wolności , niezależnie od statusu społecznego, pochodzenia, rasy, płci czy przekonań . Ta równość nie oznacza równości rezultatów, lecz równość szans i statusu prawnego .
- Wybór i racjonalność:
- Liberalny indywidualizm zakłada, że jednostka jest z natury racjonalna i zdolna do podejmowania świadomych wyborów , które najlepiej służą jej interesom. Państwo powinno zapewniać jedynie ramy instytucjonalne i edukacyjne umożliwiające skuteczne korzystanie z tej wolności.
